oude meuk
Nieuws overzicht
juni 2001
- 'Theatron' is de naam van het computerprogramma dat achttien theaters virtueel in drie dimensies heeft opengelegd. Het software-programma is bedacht door dr. Peter Eversmann, docent theaterwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam, en prof. dr. Richard Beacham, hoogleraar theaterwetenschap aan de Britse Universiteit van Warwick. In oktober wordt het project geëvalueerd door de Europese Commissie, één van de subsidiegevers. Met een simpele muisklik kunnen studenten en onderzoekers plaatsnemen in de graafsloge van het Italiaanse baroktheater Sabbioneta uit 1588, of rondwandelen in het allereerste Dionysostheater in Athene, dat rond 330 voor Christus gebouwd werd. Het is op deze manier mogelijk zelf conclusies te trekken over het functioneren van historische schouwburgen - niet door het lezen van stoffige boeken, maar via een programma dat veel weg heeft van het computerspel 'Doom'. Theatron is nog niet af, aanpassingen in de programmatuur maken het straks mogelijk mise-en-scènes uit te beelden, oorspronkelijke akoestiek te laten horen, of zelfs de chemische structuur van Middeleeuws steen te openbaren. De studenten zijn erg tevreden over hun nieuwe lesmethode: "Ik heb ze wel vijf kwartier bezig gezien met een Romeins theater", aldus Eversmann. (Volkskrant, 30/6/01)
zie ook: www.theatron.org
en ook: Historische theaters worden met behulp van de computer virtueel gereconstrueerd
- In Amsterdam is op de laatste dag van het Internationaal Theaterschool Festival de Ton Lutz Prijs voor de meest veelbelovende regiestudent uitgereikt aan Olivier Provily. De prijs is de voortzetting van Podiumkunsten.nl, die vorig jaar werd ingesteld door het Fonds voor de Podiumkunsten en PodiumKunstWerk. De prijs bestaat uit een rugzak, gevuld met 10.000 gulden productiegeld, twee maanden loonkostenvergoeding en een jaar lang facilitaire ondersteuning door PodiumKunstWerk en wordt uitgereikt aan een van de afstuderende studenten van een van de theatermakers-opleidingen in Nederland. Dit jaar is als extra voorwaarde gesteld dat de maker niet mag meespelen in zijn of haar eigen voorstelling, om het vak regisseur meer aandacht te geven.
De jury, bestaande uit regisseur Willibrord Keesen, Nes-directeur Nan van Houte en Volkskrant-recensente Marjan Buijs, heeft lang getwijfeld tussen Provily en Lotte van den Berg, net als eerstgenoemde student aan de regie-opleiding in Amsterdam. Haar voorstelling 'De Alchemist' bevatte "een van de mooiste scènes die de jury de laatste tijd heeft gezien". De jury "hoopt van harte dat 'De Alchemist' nog een flinke tournee zal krijgen". Provily's afstudeervoorstelling 'Oorlogje' was volgens de jury "fantasierijk, met veel gevoel voor humor, zelfverzekerd, onnadrukkelijk en intelligent de vinger op de zere plek leggend" en laat "een monumentaliteit en een gelaagdheid zien die je zelden tegenkomt bij een jonge regisseur".
De prijs werd uitgereikt door de winnares van vorig jaar, Suzan Boogaerdt, bij ontstentenis van naamgever Ton Lutz, die was op vakantie in Griekenland. Olivier Provily bedankte onder andere zijn mede-regiestudenten met wie hij De Regiedagen heeft georganiseerd, waarin onder andere 'Oorlogje' werd gepresenteerd.
Op dezelfde avond werd ook de Philip Morris Scholarship uitgereikt aan Benjamin de Wit voor zijn solo 'Geen kritiek'. De prijs voor de meest veelbelovende acteur of actrice van het ITs bestaat uit 10.000 gulden. De jury, bestaande uit actrice Halina Reijn, Muziek en Theaternetwerk-programmeur Daniella Groenberg en chef kunst van het Parool Mark Moorman, prees de ontroerende voorstelling die het publiek bij de hand nam. Juryvoorzitter Groenberg vond het overigens opvallend dat veel voorstellingen op het festival blijk gaven van een vroege midlife-crisis en raadde de acteurs aan iets meer van hun jeugd te genieten. (VNG, 30/6/01)zie ook: Dossier Moose op de Regiedagen: Maxirecensie 'Oorlogje'
en ook: Dossier Moose op de Regiedagen: Profiel van Olivier Provily
en ook: Dossier Moose op de Regiedagen: Minirecensies 'De Alchemist'
en ook: 'De Cid' wint Theaterfestival
en ook: Dossier Moose op de Regiedagen: Minirecensies 'Oorlogje'
meer over: Ton Lutz
- De provincie Groningen is van 2 tot en met 7 juli het decor van een internationaal middeleeuws theaterfestival. Theatergroepen uit de hele wereld zullen in de stad en op het platteland voorstellingen geven. Ook vindt een congres plaats waaraan een internationaal gezelschap van theaterhistorici deelneemt. Het festival wordt georganiseerd door de Stichting Europees Theater uit Middeleeuwen en Renaissance. De organisatie van het congres komt voor rekening van de universiteiten van Nijmegen, Amsterdam en Groningen. De middeleeuwse voorstellingen zijn allemaal in een eigentijds jasje gestoken.
Een virtuele reconstructie van oude theaters moet een echte trekker worden. De bezoekers kunnen dan ervaren hoe de middeleeuwers een theatervoorstelling ervoeren. Ook worden er in de stad Groningen middeleeuwse maaltijden geserveerd. De congresgangers zullen debatteren over de verbeelding van God op het podium, maar ook over het gebruik van allegorieën, de symbolische voorstelling van abstracte zaken. Verder hopen de theaterhistorici te weten te komen in wat voor kleding de middeleeuwse acteurs speelden en op wat voor podia ze speelden. Het congres wordt een keer in de drie jaar georganiseerd. (ANP, 19/6/01)zie ook: odur.let.rug.nl/~sitm
en ook: Historische theaters worden met behulp van de computer virtueel gereconstrueerd
- De Franse operaregisseur Bernard Broca vervangt toneelregisseur Leonard Frank bij de opera 'Rigoletto' die vanaf 6 september bij de Wilhelminapier in Rotterdam zal worden uitgevoerd. Volgens een woordvoerder van het organiserende Companions werd de voorbereidingstijd voor Frank te kort. "Het kostte erg veel tijd om de setting met drie boten binnen ons budget rond te krijgen. Frank was intussen bang dat hij de voorstelling niet meer zou kunnen realiseren zoals hij voor ogen had." In tegenstelling tot Frank is Broca een door de wol geverfde operaregisseur. (Volkskrant, 19/6/01)
- Toneelgroep Imperium uit Leiden heeft het Landelijk Festival Amateurtheater gewonnen. De titel van de winnende voorstelling is 'De Dood en het Meisje'. De publieksprijs ging naar de voorstelling 'Lonesome Cowboy' van de Utrechtse theatergroep DOX. (Volkskrant, 18/6/01)
meer over: Festival Amateurtheater
- We hebben al een tijdje niets meer uit Bayreuth gehoord. En dat terwijl er toch zoveel aan de hand is... Eva Wagner heeft namelijk (opnieuw) te kennen gegeven geen zin meer te hebben om haar vader Wolfgang op te volgen als festivalleider van de lokale Richard Wagner Festspiele. Het bestuur van het festival heeft echter in maart Eva aangewezen als de nieuwe leider van het festival.
Er moet nu voor 30 september as. een overgangsregeling ingesteld worden, waarin het vertrek van Wolfgang moet zijn geregeld, maar de oude Wagner wil niet weg, want hij vindt zijn dochter ongeschikt als festivalleider. Officieel is zijn benoeming voor het leven, dus juridisch is het moeilijk om hem tot opstappen te bewegen. Door alle tumult rond de opvolging is er nu door het bestuur, dat vast van plan is de toekomst van de Festspiele zeker te stellen, een vierde scenario bekend gemaakt: benoeming van een festivalleider buiten de familie om. We houden u op de hoogte. (NRC & Volkskrant, 18/6/01)zie ook: Eva Wagner-Pasquier wellicht alsnog festivalleider Bayreuth
en ook: Eva Wagner-Pasquier gaat festival Bayreuth niet leiden
en ook: Nieuwe kongsi in Bayreuth
meer over: Bayreuth
- De Regiedagen zijn geopend. Voordat de drie afstuderende regisseurs (Olivier Provily, Lotte van den Berg en Marcus Azzini) en hun geestelijk leidsmannen (Theu Boermans en Hans Man in 't Veld) hun roodbeïnkte duimen op de muur zetten, werd onder leiding van derdejaars Christiaan Mooij een korte uiteenzetting gegeven over het hoe en waarom van het festival.
Lotte van den Berg benadrukte daarbij nogmaals dat De Regiedagen niet moet worden gezien als anti-ITs-actie, maar dat het voortkomt uit de wens om zelf de omstandigheden te bepalen waaronder je voorstelling wordt gezien. "Regisseren is meer dan een voorstelling maken", betoogde ze, "je moet ook bepalen wat eromheen gebeurt."
"Die tendens is om de al langer aanwezig", aldus Hans Man in 't Veld, artistiek leider van de regie-opleiding. Hij heeft studenten aangemoedigd om dan ook zelf de omgeving te organiseren waarin hun voorstellingen te zien zijn en noemt De Regiedagen "een van de belangrijkste initiatieven van de laatste jaren voor de Theaterschool." (VNG, 15/6/01)
- Hoe gaat het er nu mee. Toneelgroep De Appel en Maatschappij Discordia krijgen geen subsidie meer, maar zijn springlevend en vol met plannen. Hoe kan dat?
"Alle groepen hebben geld gekregen om in ieder geval dit seizoen af te maken. Dus we zijn weer een tijdje uit de regen", zegt Jan Joris Lamers van Discordia. Tot oktober speelt het Fin de Saison op het Westergasfabriekterrein. In november speelt de groep in Brussel. Lamers: "Bij onze naam schrijven de kranten altijd 'met opheffing bedreigd', maar aan opheffen zijn we nog niet toe. Als we geen subsidie meer krijgen, zullen we alles met andere maten moeten nemen. Maar dat is nog niet aan de orde. Eerst deze ruzie afmaken."
Discordia wacht, samen met veel andere groepen, op de behandeling van een bezwaarschrift tegen het beëindigen van de subsidie. Ze krijgen nu geld om te voorkomen dat er een nieuwe Djazzex-situatie ontstaat, waarbij de groep al is opgeheven voordat ze van de rechter gelijk hebben gekregen. Het is echter niet zo dat de groepen geld krijgen tot ze zijn uitgeprocedeerd. Na opheffing kunnen de groepen zonder geld voortbestaan als halfslapende stichtingen, en zo juridisch blijven doorvechten.
De Appel heeft ook een tijdelijke verlenging van de rijkssubsidie gekregen. De gemeente Den Haag subsidieert de groep structureel met voor drie miljoen gulden per jaar. Dat betekent volgens zakelijk leider Gerrit Dijkstra echter een bezuiniging van vijf ton. Dus de groep laat het er niet bij. Het bezwaarschrift van De Appel is al behandeld, de zaak ligt nu bij de bestuursrechter. "De uitkomst kan zijn dat de minister opnieuw advies moet vragen aan de Raad voor Cultuur. Dat kan dus nog wel een tijd duren..." De groep heeft volop plannen voor het volgend seizoen en op dit moment wodt gewerkt aan 'Trojaanse Vrouwen', de openingsvoorstelling van Oerol, op een zandplaat op Terschelling. "In augustus en september spelen we het stuk op het Scheveningse strand. Momenteel strijden we vooral tegen de springvloed, en niet tegen de subsidiënten", Aldus Dijkstra.
Andere groepen hebben minder geluk. De meeste kregen tot en met deze maand subsidie. Carrousel speelt zijn laatste voorstellingen moet zijn pand uit, maar hoopt te herrijzen onder de naam Atelier Delphine, een werkplaats voor vrouwelijke regisseurs. Atelier Delphine heeft een subsidieaanvraag lopen bij het Fonds voor de Podiumkunsten.
De Gebroeders Flint gaat als eenmanszaak van Felix Strategier door als Theatergroep Flint. De groep speelt deze zomer een reprise van 'Bingo' op festival De Parade. In december volgt de muzikale productie 'Het zingend Schip'. Strategier houdt zijn theater, De Roode Bioscoop in Amsterdam, aan. Hij zal moeten rondkomen van de kassaopbrengst, en van eventuele ad hoc-subsidies. Margreet Huizing, ex-medewerker, zegt: "Het is wel sappelen, maar hij zal nooit stoppen. Vroeger ging hij ook met de pet rond."
Het 35-jaar oude Amsterdamse bewegingstheater Bewth zou volgens de Tweede Kamer nog twee jaar afbouwsubsidie moeten krijgen, maar het ministerie heeft dat veranderd in subsidie voor twee voorstellingen. Daarnaast krijgt de groep geld om een boek of een film te maken "als hommage aan ons bestaan." Artistiek leider Ben Zwaal: "Het moet een boek over de toekomst worden. We krijgen nog wat geld wegens onze lange staat van dienst. Verder hebben we nog wat opheffingsreserves liggen. We zijn nog niet weg." (NRC, 13/6/01)
- NRC Handelsblad wordt de nieuwe sponsor van de Toneelpublieksprijs. Na twee jaar afwezigheid wordt de prijs voor drie jaar onder de hoede genomen van de kwaliteitskrant. De winnende toneelvoorstelling krijgt 75.000 gulden plus 50.000 gulden aan advertentieruimte in NRC Handelsblad. Alle toneelvoorstellingen in de grote en middelgrote zalen van Nederland dingen mee naar de prijs. Het publiek bepaalt in twee stemrondes de winnende voorstelling. De bekendmaking vindt plaats tijdens de jaarlijke uitreiking van de VSCD toneelprijzen in juni. (VNG, 12/6/01)
zie ook: Geen Grote Toneel Publieksprijs
en ook: UIT: Publieksprijs voor de beste voorstelling
en ook: Vera Liefhebber ziet de uitreiking
- Ria Eimers en Steven van Watermeulen hebben respectievelijk de Theo d'Or en de Louis d'Or gewonnen. De trofeeën zijn maandagavond uitgereikt in de Rotterdamse Schouwburg. Eimers won haar prijs met haar rol van Hekabe in 'De Trojaansen' door het Onafhankelijk Toneel. Volgens de jury groeit de actrice uit tot "het brandpunt van de voorstelling met haar tegelijkertijd heftige, wendbare en ingetogen speelstijl".
Van Watermeulen werd bekroond voor manier waarop hij Tom speelde in 'De Wespenfabriek' van het Ro Theater. "De volstrekte overtuiging waarmee Steven van Watermeulen zijn personage met heel zijn lichaam en met alle registers van zijn stem een ziel en gestalte geeft en je als toeschouwer onderdompelt in zijn schokkende relaas echoot nog lang na de voorstelling na", aldus de jury.
Beide toneelprijzen worden sinds 1955 uitgereikt en bestaan uit een gouden plak gemaakt door Eric Caus. De prijzen voor de beste bijrollen werden gewonnen door de drie spelers van de voorstelling 'Onder Mannen' van het Noord Nederlands Toneel. Margôt Ros kreeg de Colombina, Geert Lageveen en Frank Lammers wonnen elk een eigen Arlecchino.
De VSCD Mimeprijs 2001 ging naar 'De Buikspreekster' van Golden Palace voor het stuk. Artistiek leider van Artemis Matthijs Rümke kreeg de Prosceniumprijs vanwege zijn bijdrage aan het het toneel in het algemeen. Rümke regisseerde onder andere de 'Driestuiversopera' van het Noord Nederlands Toneel. (ANP, 11/6/01)zie ook: 'De Trojaansen', Onafhankelijk Toneel
en ook: 'De Wespenfabriek', Ro Theater
en ook: 'De Driestuiversopera', Noord Nederlands Toneel, De Ploeg
en ook: 'De buikspreekster', Golden Palace
en ook: Ria Eimers genomineerd voor Theo d'Or
en ook: Herri Orri genomineerd voor Theo d'Or
en ook: Nominaties VSCD toneelprijzen bekend
en ook: Rümke regisseert Amsterdamse Bos Openluchttheater
- Dit jaar opnieuw zijn de afstudeervoorstellingen van de studenten aan de regie-opleiding in Amsterdam niet te zien op het ITs. De studenten organiseren dit jaar in samenwerking met de Theatercompagnie een eigen festival onder de naam De Regiedagen. In het Rozentheater in Amsterdam zijn van 15 t/m 29 juni de afstudeervoorstellingen van Marcus Azzini, Lotte van den Berg en Olivier Provily te zien. Daarnaast zijn er in de studio's van de Theaterschool op de Lindengracht voorstellingen van jongerejaars, debatten, installaties en muziek. Ook Moose zal aanwezig zijn om op geheel eigen wijze het festival te verslaan. (VNG, 10/6/01)
- Een acteur die tijdens de uitvoering van 'Othello' ging kijken naar de bevalling van zijn dochter, kreeg een ovationeel applaus toen hij bijtijds terugkeerde om de laatste acte te spelen. De Nieuw-Zeelandse Jeff Knight bedacht zich na de uitzonderlijk soepele geboorte van zijn derde dochter dat hij nog op tijd kon zijn voor zijn laatste scènes. "Echt theater is een kwestie van goede timing", zei hij tegen de plaatselijke krant. (Volkskrant, 8/6/01)
- De Dogtroep is op dit moment te vinden op het Moskouse Plein van de Revolutie. Vanaf 18 juni geeft het gezelschap in de openlucht tien voorstellingen voor de Moskovieten. De Dogtroep is daarmee de hoofdattractie van het straattheaterfestival The theatre Olympics, onderdeel van het Tsjechov-festival. Dat strekt zich ook uit over de reguliere theaters in de stad. De Dogtroep verwacht veel belangstelling voor 'Onno'. Volgens een woordvoerster van het gezelschap is het publiek in Moskou wel klaar voor de surrealistische manier van theatermaken van deze Nederlandse groep, waarbij de taal geen rol speelt. "De Russen zijn op theatergebied best ver." De kaartjes kosten 20 gulden en dat is veel voor de gewone en dus arme Rus, "Maar in de grote theaters zijn de voorstellingen van de gerenommeerde gezelschappen meestal uitverkocht en daar kosten de kaartjes soms wel 100 gulden."
De voorbereidingen vallen de Dogtroep vooral door de Russische bureaucratie nogal zwaar. Zoals altijd wil de groep ook deze voorstelling aanpassen aan de plek waar zij gespeeld wordt. "We wilden bijvoorbeeld Moskous straatmeubilar hebben, maar niemand weet dan wie daarover gaat." Gelukkig voor de Dogtroep werken er ook wat Russen mee en buitenlanders die vaker in Rusland actief zijn. Zij helpen het gezelschap uiteindelijk de juiste weg te vinden. Het Russische avontuur kost de groep twee miljoen gulden, een bedrag dat niet terug te verdienen valt. "Met de subsidie uit het kunstenplan en nog een speciale bijdrage van het Fonds voor de Podiumkunsten redden we het net. Alles is hier ook zo vreselijk duur. Een zak nootjes in de supermarkt is al gauw 30 gulden. We weten nu gelukkig redelijk de weg met de metro en gaan zo af en toe naar de buitenwijken om op de markten daar goedkoper in te slaan," aldus de woordvoerster, onder de rook van het fameuze Bolshoitheater. (ANP, 6/6/01)zie ook: 'Onno', Dogtroep
- Het oude Luxor-theater aan de Kruiskade in Rotterdam gaat definitief tegen de vlakte. Uit een onderzoek van een ingenieursbureau is gebleken dat het gebouw te veel verouderd is en dat het zelfs na een verbouwing niet meer aan de huidige eisen zou voldoen. Dat blijkt uit een voorstel dat burgemeester en wethouders van Rotterdam aan de gemeenteraad hebben gestuurd. Het college stelt voor een nieuw middelgroot theater aan de Kruiskade te bouwen. Wethouder Kombrink (Kunstzaken) besloot een onderzoek te doen na vragen van raadsleden tijdens de begrotingsbehandeling voor het jaar 2001. De raad en b en w hadden al bepaald dat er een middelgroot theater (zeshonderd à zevenhonderd stoelen) in het centrum moest blijven, na de nieuwbouw van het Luxor op de Kop van Zuid. De locatie van het oude Luxor is ook nog eens de plek waar zo'n nieuw theater het snelst kan worden gerealiseerd. Sloop en nieuwbouw aan de Kruiskade kost een jaar of drie, terwijl het minstens zeven jaar zou duren als het theater op een andere plaats zou moeten komen, zo blijkt uit het voorstel. Het oude Luxor is nog tot het eind van dit jaar open. (ANP, 5/6/01)
zie ook: Paul de Leeuw wordt ambassadeur van Rotterdam Culturele Hoofdstad
en ook: Luxor wordt het Carré van Rotterdam
meer over: Rotterdam
- De musical '42nd Street' van Joop van den Ende Theaterproducties heeft zondag in New York een Tony-award gewonnen voor beste 'musical revival'. De Tony voor beste vrouwelijke hoofdrol ging ook naar '42nd Street', naar Christine Ebersole. Volgens directeur Erwin Van Lambaart is de triomftocht van de show in Nederland begonnen. "De voorstelling is gemaakt door hetzelfde team dat de musical in Nederland verzorgde. Dit is echt Joop's kindje. Het was zijn idee." De zegsman denkt dat de Amerikaanse producenten inmiddels zijn gewend aan Van den Ende. "Er is veel veranderd in de loop der jaren. De eerste keer met Cyrano was het publiek best enthousiast, maar dachten collega-producenten: 'Wat moet die rare Hollander hier'. Dat is nu heel anders."
Geheel volgens verwachting sleepte 'The Producers' twaalf Tony-awards in de wacht, een nieuw record. Het oude dateerde van 1964 toen 'Hello Dolly' tien Tony's kreeg. 'The Producers', met in totaal vijftien nominaties, werd onder meer onderscheiden voor beste musical, beste regisseur en beste mannelijke hoofdrol, Nathan Lane. Hij werd door de critici verkozen boven de andere hoofdrolspeler Matthew Broderick. (ANP, 4/6/01)
meer over: Tony's
- De gemeente Amsterdam heeft besloten geen toestemming te geven aan Viable Entertainment om aan de Arena-boulevard in Amsterdam Zuidoost een musical- en operatheater te bouwen. Het college van b&w denkt dat er in Amsterdam maar plaats is voor één musicaltheater gezien de concurrentie met het huidige theater Carré. De plannen van directeur-eigenaar Simsek van Viable zijn volgens het college financieel onhaalbaar. Bovendien zou het theater zoals Simsek het voor ogen had niet passen in het stadsdeel Zuidoost. Er zou daar eerder behoefte zijn aan een kleiner theater.
Joop van den Ende heeft echter tegelijkertijd te kennen gegeven dat hij binnen de ringweg A10, in de buurt van het RAI-congrescentrum of aan de Marnixstraat, ook een nieuw theater wil bouwen. Van den Ende is wel in vergaand overleg met de gemeente Amsterdam, die zijn plan minder riskant vindt dan dat van Simsek. (Volkskrant, 2/6/01)zie ook: Nieuw theater aan Arena-Boulevard in Amsterdam
en ook: Het imperium van Joop is met een musicaltheater in Utrecht uitgebreid