minirecensies

Kontakthof mit Teenagern ab "14", Tanztheater Wuppertal / Pina Bausch (14/07/2010)

Witte — Sat, 17 Jul 2010 08:38:19 +0200

Na de oerversie die Bausch in 1978 maakte voor professionele dansers en de versie voor 65-plussers, nu dan nogmaals Kontakthof, maar dan voor jongeren. Heel logisch eigenlijk, want het om elkaar heen draaien, aantrekken en afstoten speelt juist op die leeftijd vaak een overheersende rol.

Maar waarom begrijp ik niet waarom iedereen zo jubelt over deze productie? “De jongeren laten heel veel van zichzelf zien”. Nou, ik zie dat niet. Ja, een handvol van de zesentwintig wel, maar bij het afbuigen zie ik gezichten die me eerder niet of nauwelijks zijn opgevallen. En het was toch een lange - te lange - voorstelling. Ik zie ze alleen maar keurig dingen doen die ze ingestudeerd hebben, die eigenheid vind ik vaak ver te zoeken.

Dat geldt dus niet voor die handvol en al helemaal niet voor een zeer dun, maar zeer opvallend meisje: Joy Wonnenberg. Haar bewegen en acteren is zonder enig compromis. Als zij op de vloer staat vult haar fragiele lijfje de hele Rabozaal. Er zijn momenten dat de hele groep energiek danst, maar ik zie er niks van, ik zie alleen maar Joy. Eindapplaus: het publiek juicht en jubelt. Ik begrijp het niet. Of zouden ze dat alleen doen voor Joy?

Un peu de tendresse bordel de merde!, Dave St-Pierre Company (10/07/2010)

Witte — Sun, 11 Jul 2010 21:47:00 +0200

Leuk en ontregelend als het al begonnen is als je - op tijd - de zaal binnenkomt. Want daar gebeurt inmiddels het nodige. Sommige bezoekers lijken wanhopig op zoek naar hun plaats, dan is er ook een dame die een verdwenen schoen zoekt, oude bekenden zien elkaar en er volgt een luidruchtige begroeting. Dit alles is slechts de opmaat naar een soms interactieve voorstelling, gelardeerd met zeer energieke dans. In korte tijd klauteren naakte mannen over en tussen de schouwburgbezoekers, die nu en dan uitgebreid geknuffeld worden. Danseressen rollebollen vechtend door de gangpaden, elkaar de kleding van het lijf trekkend en zetten het gekijf later, als de voorstelling zich naar het podium verplaatst, voort met veel gesmijt van schoeisel.

Inmiddels is, zo mag duidelijk zijn, de zoektocht naar tederheid begonnen. Naast hilarisch is die tocht ook vaak zeer ontmoedigend. Tederheid is voor losers, maakt onze gastvrouw duidelijk, ‘t is zó zeventiger jaren. Dansers worden gekleineerd (ze doen werkelijk alles voor zo weinig geld0, een schuchtere aanbidder met taart wordt door de vrouw afgeserveerd door luidkeels te taart te berijden. Tussen allerlei pogingen tot tederheid die doorgaans stranden, wordt er door de grote groep heel energiek gedanst. Rollen, springen, vallen, kniebeschermers zijn hier geen overbodige luxe.

De tederheid wordt bewaard tot het einde. Na scènes die soms grof, hilarisch of stilmakend zijn, krijgen we een prachtige glijpartij van naakte lijven te zien op een kletsnatte vloer. En dan, helemaal aan het eind, kruipen de de dansers getweeën en gedrieën bij elkaar en dooft heel langzaam het licht over de verstrengelde lichamen.

Mana, Vertigo Dance Company (08/07/2010)

Witte — Fri, 09 Jul 2010 23:01:12 +0200

Een heel krachtige, aansprekende productie van deze Israelische dansgroep. Veel ensemblewerk maar soms ook sterke duo’s. In een klein uur horen we meerdere muziekstijlen, van wat ruigere jazzy muziek tot nogal zoete volksmuziekachtige wijsjes. We zien een flink aantal choreografische invalshoeken, die vaak niet langer dan enkele minuten duren. Mooi, maar waarom niet wat minder ideeën wat langer uitgewerkt. Er wordt nu wel erg veel in dat uurtje gepropt.

Project Wildeman, Wildeman / Boukje Schweigma (05/07/2010)

Levi — Tue, 06 Jul 2010 17:00:59 +0200

Over IJ Festival - Speciaal voor het Over Het IJ Festival maakte Wildeman en Boukje deze voorstelling. Wat een geweld, wat een muzikaliteit, wat een zweet, wat een poezie. Waanzinnig getalenteerde jongens weten je mee te sleuren in hun bubbel, hun wereld, hun pijn. Echt de moeite waard om te gaan kijken. Met een fantastisch ontroerend eind. (1 tomaatje voor mijn percussie-irritatie tegen het einde van de voorstelling)

The Golden Mean, Compagnie Marie Chouinard (04/07/2010)

Witte — Mon, 05 Jul 2010 10:50:42 +0200

Toen ik in het programma over de “gewaagde optredens” van de choreografe las: “ooit liet zij in een perfecte plié haar plas in een metalen emmer klateren” had ik al iets van “hm, als dat maar geen lollige bonte avond wordt.”

Nou , het werd ook niet lollig. Het was een lange zit met nogal wat flauwe, puberale humor, dus jammer genoeg niet zo “grappig, buitensporig en grof” als de vooraankondiging beweerde. Het meest storende was nog wel het constante gebruik van maskers. Alsof je naar een grote poppenkast zit te kijken. Omdat ik op het podium zat was het soms net of ik een slechte illusionist op de handen keek: er werd nogal wat effectbejag toegepast. Toch een gewei: de mooie dramatische muziek van Louis Dufort verdient een interessantere choreografie.

Blue Remembered Hills, De Roovers (18/06/2010)

RiRo — Sun, 20 Jun 2010 19:56:27 +0200

De Roovers deed deze voorstelling, naar een tv-scenario van Dennis Potter, al eens in het theater. Gewoon in een zaal dus. Nu, zeven jaar later, hebben ze het omgewerkt tot locatieproject. Eerst voor Oerol, en daarna vanaf vrijdag 2 juli de Zomer van Antwerpen.

Engeland, 1943. Jongens van zeven (Dennis Potter is van 1935) dagen andere jongens van zeven uit met stoere spelletjes, pesten de zwakste. Meisjes van diezelfde leeftijd testen elkaar in een traditioneel vader en moedertje. De oorlog speelt als achtergrond en inspiratie voortdurend mee.

De zeven acteurs staan niet met hun rug naar de zandheuvel zoals ik hier (bij De Wulp) verwachtte. Met als uitblinkers Sara De Bosschere (Audrey) en Koen De Graeve (Peter), die het meest overtuigend kind zijn, maken ze gebruik van het gevarieerde landschap tegenover die heuvel (waar wij dus met onze rug naartoe zitten). Ze rennen voortdurend rond, gebruiken elke boom, elke struik en elke oneffenheid van het terrein (dankzij de zendmicrofoons gaat dat prima).

Ik kan me haast niet voorstellen dat het verhaal (en de opzet van Dennis Potter om volwassenen kinderen te laten spelen) in de zaal net zo goed tot zijn recht kwam als in deze ideale omgeving voor kinderspel. Zoals De Roovers het hier aanpakt, met een goede tekst (die ook nog eens ergens over gaat), met een optimaal op de locatie toegesneden enscenering, en met een bepaald niet gemakzuchtige maar wel toegankelijke manier van acteren. Ja, zo zie ik het graag. Als ik op zo’n oncomfortabele harde bank zit. Met een deken om me heen geslagen tegen de koude noordenwind.

Ksztalt, Toneelgroep Oostpool (17/06/2010)

RiRo — Sun, 20 Jun 2010 19:52:12 +0200

Na een voorstelling over een belangwekkende schrijver hebben semi-intellectuelen het niet altijd even gemakkelijk. De (in hun ogen) iets minder intellectuele nabeschouwers mogen dan wegkomen met ‘Ik snapte lang niet alles hoor, maar ik vond het wel leuk’. Iemand die zich erop voor laat staan wel eens een goed boek te lezen, kan dat natuurlijk niet maken. Gelukkig hou ik van voorstellingen die me (ook in de gesprekken na afloop) een wat ongemakkelijk gevoel geven.

Ksztalt is een intelligente WarmeWinkel-achtige collage over het werk van Witold Gombrowicz. Een schrijver waarvan ik nauwelijks iets heb gelezen. Het wordt gespeeld (en is gemaakt) door Lard Adrian, Ali Ben Horsting, Maria Kraakman, Stefan Rokeband en Erik Whien. De laatste dus niet als regisseur maar als acteur.

De échte intellectuelen in de zaal, want die zijn er ook, er zit er zelfs een naast me, zijn uiterst tevreden. Die van naast me roept, iets te vaak naar mijn smaak (misschien wil hij wel dat de hele zaal weet dat hij een intellectueel is) tijdens het applaus heel hard ‘Bravo, bravo, bravo!’

Het is een voorstelling rond het thema ‘vorm’ (ksztalt). Maar je zou ook kunnen zeggen dat het over ‘oordelen’ gaat. Op een gevarieerde manier neergezet. Waardoor het zowel voor intellectuele als voor iets minder intellectuele festivalbezoekers (we zijn op Oerol) genietbaar is. Behalve als Erik Whien (met een pruik op) plotseling heel boos doet over het oordelen door toneelcritici. En daarbij zo ongelooflijk streng de zaal in kijkt dat die meteen doodstil is. Dat verrast me volledig. Het lukt me dus niet om op tijd (en zonder geritsel) mijn aantekeningen onder mijn stoel weg te moffelen.

In de wacht, Compost (18/06/2010)

Pinguin — Sun, 20 Jun 2010 13:44:58 +0200

Vaak lijkt het alsof theatermakers iets willen zeggen. Een mening kwijt moeten. Of de wereld willen verbeteren. En als ze dat doen dan vergeten ze de buitenkant. De vorm wordt vergeten omdat de inhoud belangrijker zou zijn. Niet bij dit stuk.

Alles is tot het in het kleinste detail uitgewerkt. De robot speelstijl. De passende en goede muziek. Het oplichtende decor.

Het spel werd perfect uitgevoerd door Daan Alkemade en net even beter door Maud Dolsma. De interactie was op het eind even vreemd, maar pas toen begonnen er allemaal kwartjes te vallen. Toch vielen ze niet allemaal, dus bleef ik achter met het gevoel dat het leuk was, maar zonder inhoud.

Rechnitz / Der Würgeengel, Münchner Kammerspiele (09/06/2010)

RiRo — Fri, 11 Jun 2010 09:38:55 +0200

Een fascinerende, intrigerende, maar ook irriterende voorstelling. In maart 1945 slachtten in het Oostenrijkse Rechnitz locale notabelen, samen met hun gasten, nazileiders en SS-officieren, na een feest, uit verveling tweehonderd Joodse dwangarbeiders af. Elfriede Jelinek laat in haar toneeltekst met verhullend taalgebruik de verhulling van die gebeurtenissen in het naoorlogse Oostenrijk zien, ze maakt met (veel) woorden de cultuur van het Oostenrijkse (ver)zwijgen zichtbaar. Veel tekst, heel veel tekst. De manier waarop Jelinek met woorden omgaat, nooit rechtstreeks altijd via een taalspel, maakt dat mijn hersenen af en toe flink kraken en piepen.

De daders en de slachtoffers komen niet zelf aan het woord. Goed geluimde boodschappers vertellen het verhaal. Het zijn bedienden die onder het genot van een hapje en een drankje voortdurend van positie wisselen, soms begrip hebbend voor de daders, vaak lachend om de slachtoffers. Het zijn boden die zich behalve aan pizza, kip en schnaps ook te buiten gaan aan vulgaircabareteske woordspelingen, waarmee Jelinek mij (opzettelijk neem ik aan) behoorlijk irriteert.

De vijf acteurs van de Münchner Kammerspiele zijn stuk voor stuk geweldig, de regie van Jossie Wieler is radicaal en zonder compromissen. Maar toch. Af en toe betrap ik me op de gedachte: ‘Is dit niet vooral iets tussen mevrouw Jelinek en Oostenrijk?’ Of mag ik dat niet denken?

The Tempest, The bridge project (06/06/2010)

Dirk Vermassen — Mon, 07 Jun 2010 21:52:35 +0200

Het begon niet slecht, in een veelbelovend toneelbeeld, zonder veel spektakel, een beetje in de stijl van Brook. Tot ongeveer de helft was het onderhoudend, daarna gewoonweg vervelend: Mendes weet duidelijk geen raad met dit stuk, de lange voorbereidingen ten spijt. De Amerikaanse acteurs waren beter dan de Engelse, die met hun Shakespeare zo vaak in vlotte leegte vervallen, alsof het genoeg was de verzen van de bard zo vloeiend mogelijk te zeggen om het stuk betekenis te geven. Prospero deed om onbegrijpelijke redenen niet eens de inspanning om verstaanbaar te spreken: een stem zonder steun of kracht - of spaarde hij zich voor de As You Like It van enkele uren later ? En het einde was wel bijzonder melig.

En toch geven de Nederlanders een staande ovatie. Heeft zoiets nog betekenis als het haast elke keer gebeurt ?